زير ساخت بانکداري الکترونيک:/پایان نامه درباره بانکداری الکترونیک

در حال حاضر تقريباً تمامي محصولات و خدمات بانک شامل قرض‌الحسنه جاري، قرض‌الحسنه پس انداز، تبادلات وجه نقد صندوق و خزانه داري (خزانه داري متمرکز)، ايران چک و چک مسافرتي، سپرده سرمايه گذاري کوتاه مدت، سپرده كوتاه مدت ويژه، سپرده سرمايه‌گذاري بلند مدت، كلرينگ، حوالجات، پرداخت قبوض، واريزگروهي، چك بانكي ملت و بهره‌برداري از دستگاههاي جانبي شامل اسکنر اثرانگشت و بارکدخوان در اين سامانه فعال شده و خدماتي چون سپرده ويژه پس انداز کارکنان دولت در دست بهره برداري است. همچنين برخي از نرم‌افزارهاي مورد نيازمشتريان ارزنده نظيرسامانه حج و زيارت، خريدگندم و… به صورت نرم‌افزارهايي باعملکردمستقل ولي وابسته به Core در اين سامانه قرارگرفته است. تمامي عقود اعتباري نيز در اين سامانه فعال گرديده است و بانصب تمامي زير سيستمهاي سامانه بانکداري متمرکز تمامي فعاليتهاي بانکي شعب و همچنين واحدهاي ستادي بصورت متمرکز انجام خواهد شد.همچنين در مرکز از ابتداي دهه 1380 سامانه متمرکز نگين جهت صدور و پشتيباني کارتهاي بانکي طراحي شده و در حال حاضر نيز مورد استفاده قرار مي گيرد (محمودي، 1390).

2-12- زير ساختهاي بانکداري الکترونيک

در هر حال ايجاد و توسعه بانكداري الكترونيك مستلزم برخورداري از برخي زيرساختهاي مناسب اقتصادي و اجتماعي است. اهم اين ‌زيرساختها عبارتند از: شبكه‌هاي ارتباطي و مخابراتي مناسب، امنيت تبادل اطلاعات، زيرساختهاي حقوقي و قانوني مناسب، آمادگي فرهنگي جامعه و بنگاههاي اقتصادي براي پذيرش و استفاده از خدمات بانكداري الكترونيك.که در ادامه شرح داده مي‌شود (محبوبي، 1392).

الف ) زير ساختهاي سخت‌افزاري: براي آنکه بتوان در يک شعبه خدمات بانکداري الکترونيک ارائه داد، مي‌بايست در آن محل تجهيزات سخت افزاري نصب گردد. در زير به تشريح اين تجهيزات مي‌پردازيم:

  • رايانه شخصي: اندازه کوچک اين رايانه ها، جا به جايي آسان و همچنين قابليتهاي سخت‌افزاري بالا از نظر سرعت پردازشگر مرکزي و فضاي قابل توجه حافظه جانبي، قابليت ايجاد شبکه داخلي[1]، اينترنت و اکسترانت موجب شده تا استفاده از آنها عموميت يابد. تعداد رايانه‌هاي شخصي مورد استفاده در هر کشور، به عنوان يکي از شاخصهاي اندازه‌گيري تعداد افرادي که به اينترنت متصل مي‌شوند به حساب مي‌آيند.
  • سرور: اجراي برنامه‌هاي مالي نيازمند سرويس دهنده مرکزي يا سرور است. سرور تمامي عمليات پردازش اطلاعات را بر عهده دارد و از آنجا که سرعت پردازش اطلاعات، امنيت اطلاعات، ذخيره سازي و تهيه نسخه پشتيبان، در بانکداري از اهميت بالايي برخوردار است، بنابراين از رايانه‌هاي بزرگ به عنوان سرويس دهنده استفاده مي شود.  سرور هر شعبه، اطلاعات را از يک سرور مرکزي دريافت مي کند.
  • سوئيچ: اين سخت افزار، امکان دستيابي همزمان چند استفاده کننده به اطلاعات پردازش شده سرور فراهم مي کند. مثلاً فرض کنيد در يک شعبه چند کاربر سرويس حسابهاي جاري الکترونيک به مشتريان ارائه مي کنند. سوئيچ موجود در شبکه امکان استفاده همزمان اين کاربران از سرويس مورد نظر را فراهم مي‌کند.
  • روتر: بوسيله روتر مي‌توان سطح کاربري و ارائه خدمات خاص را براي يک شعبه تعريف کرد. اين کار بوسيله روتر مرکزي امکان‌پذير خواهد بود. مثلاً فرض کنيد در يک شبکه بانکي دستگاه خودپرداز وجود دارد، روتر مرکزي با ارسال دستوري به روتر موجود در شعبه امکان برقراري ارتباط به دستگاه خودپرداز را صادر کرده و سرويس مورد نظر در محل فعال مي‌گردد و بدين ترتيب مشتريان مي‌توانند از خدمات آن بهره ببرند.
  • ديواره آتش: يک بخش ضروري در ساختار هر شبکه وجود ديواره آتش است. در واقع نوعي نرم‌افزار محسوب مي‌شود که جهت ايجاد امنيت مورد نياز شبکه مورد استفاده قرار مي‌گيرد. معمولاً شرکتهايي وجود دارند که خدمات ايمني شبکه‌ها را بر عهده گرفته و سرويسهاي لازم در اين مورد ارائه مي نمايند. باتوجه به حساسيت تراکنش هاي ما اين بخش از مهمترين اجزا يک شبکه ارتباطي محسوب مي گردد.
  • مودم در شبکه امکان برقراي ارتباط بين يارانه‌ها را از طريق خطوط مخابراتي امکان‌پذير مي‌سازد. وظيفه مودم تبديل سيگنالهاي ديجيتال به آنالوگ است که به اين عمليات “مدوله” کردن مي‌گويند و همچنين تبديل سيگنالهاي آنالوگ به ديجيتال که “دي مدوله” کردن ناميده مي‌شود.

ب) امکانات نرم‌افزاري: اجرا و پياده سازي موفق بانکداري الکترونيک نياز به برنامه و نرم‌افزار مناسب دارد. براي طراحي يک نرم‌افزار مالي، فرايندها، عمليات و روشهاي انجام کار مورد تجزيه وتحليل قرار گرفته و نيازمنديهاي آن شناسايي مي شود. هر چه نرم‌افزار طراحي شده تطابق بيشتري با فرايند انجام کار داشته باشد، در مرحله اجرا و بکارگيري توسط کاربر، با مشکلات کمتري مواجه خواهد بود.

ج) امکانات مخابراتي: برخورداري از سخت افزار و نرم‌افزار مناسب تنها شرط لازم براي پياده‌سازي موفق بانکداري الکترونيک است. شرط کافي، داشتن بسترهاي مخابراتي پيشرفته و به روز است که بدون آن ارئه خدمات بانکداري الکترونيک با مشکلات اساسي مواجه خواهد شد. دولتها از طريق سرمايه‌گذاري کلان در بخش مخابرات و ايجاد بسترهاي لازم مخابراتي نقش بسزايي در گسترش بانکداري الکترونيک دارند. روشهاي ارتباطي و مخابراتي متفاوتي براي اتصال و برقراري ارتباط بين شبکة بانکي وجود دارد که شبکه vsat يکي از اين روشها است.

د) منابع انساني و مسائل فرهنگي: همانطور که عنوان شد عدم وجود زيرساخت هاي مناسب سخت‌افزاري، نرم‌افزاري و مخابراتي از عوامل مؤثر در گسترش نيافتن بانکداري الکترونيک است. اينکه بسياري از کشورها از لحاظ تجهيزات مخابراتي رتبه پاييني نسبت به کشورهاي توسعه يافته دارند هيچ ترديدي نيست، اما سوالي که در اين مورد قابل طرح است اين که آيا به موازات رشد زيرساختهاي مخابراتي و با همين شرايط موجود، تجارت الکترونيک در اين کشورها توسعه يافته است. به نظر مي‌رسد که عدم وجود مديريت صحيح و برنامه مدون در اين رابطه مشکل اصلي باشد. امروزه بزرگترين سرمايه سازمانها، نيروي انساني است، موفقيت و شکست استرتژيهاي سازماني تا حد زيادي بستگي به نحوه عملکرد پرسنل دارد. براي اجراي موفق بانکداري الکترونيک نياز به نيروي انساني متخصص و مجرب و به روز نگه داشتن اطلاعات آنها با آموزشهاي مناسب مي‌باشد و همچنين به عقيده بسياري از کارشناسان، يکي از موانع اصلي رشد بانکداري الکترونيک، بحث فرهنگي استفاده از تکنولوژيهاي جديد است که در کشورها مشکل عمومي تبديل شده است. بطوري که به دليل عدم برنامه‌ريزي مناسب براي آگاهي دادن به عموم و تقويت بعد فرهنگي موضوع، باعث بي اعتنايي و ناآگاهي مردم از ارائه خدمات بانکداري الکترونيک شده است.

ه) زيرساختهاي حقوقي، قوانين و مقررات: گسترش بانکداري الکترونيک، قوانين و مقررات خود را مي‌طلبد سازمانهاي متعددي براي تعريف، ايجاد و تبيين قوانين و قراردادهاي تجارت الکترونيک تلاش کرده‌اند (دانايي، 1392).

[1] Lan