مراحل توانمندسازی//پایان نامه رهبری تحول گرا و توانمندسازی

دانلود پایان نامه

راه کارهای اجرایی و مراحل توانمندسازی

توانمندسازي شغلی، به روش­هاي مختلف قابل انجام است از جمله:

  • مشارکت: در این روش، تصمیم گیري به کارکنان تفویض می گردد. مشارکت فعالانه کارکنان و درگیر کردن آنان در تصمیم­گیري­ها و پروژه­هاي سازمان، به­عنوان یکی از مکانیزم­ها و روش­هاي مؤثر توانمندسازي است که می­تواند منجر به انگیزش و رضایت شغلی، و نهایتاً توانمندتر شدن آن­ها گردد. به عبارتی مشارکت کارکنان در سازمان شامل توانمندسازي و کار تیمی است. برخی نیز مشارکت کارکنان را هسته اصلی دموکراسی می­دانند(زمانی­فر،1390). به عبارتی یکی دیگر از راهکارهاي توانمندسازي کارکنان، سهیم کردن کارکنان در اطلاعات سازمان می­باشد. تسهیم اطلاعات براي توانمندسازي کارکنان نه تنها یک ضرورت است، بلکه موجب ایجاد جو اعتماد، صمیمیت و مسئولیت­پذیري نیز می­شود. این تسهیم نه تنها حس تعلق، مشارکت و مالکیت نسبت به سازمان ایجاد می­کند، کارکنان را مصمم می­سازد تا از اطلاعات کسب شده براي بهبود عملکرد سازمان استفاده کنند. براي سهیم نمودن کارکنان در اطلاعات اقدامات زیر ضروري به نظر می­رسد: مطلع نمودن همه کارکنان از اطلاعات مربوط به عملکرد شرکت و کمک به آن­ها به منظور درك ماهیت کسب و کار؛ ایجاد اعتماد به نفس در کارکنان، از طریق سهیم نمودن آنان در اطلاعات؛ توسعه و تقویت روش­هاي خود نظارتی و تقلیل نظارت­هاي سلسله مراتبی؛ و تلقی نمودن اشتباهات کارکنان به عنوان فرصتی براي یادگیري (رجبی،1392).
  • آموزش: بی­شک آموزش موثر و نافذ یکی از ابزارهاي مهم در توانمندسازي کارکنان براي رسیدن به اهداف سازمانی است. برنامه­هاي آموزشی در صورتی مفید خواهند بود که با مشارکت کارکنان و با اتکا به روش­هاي علمی اجرا و حمایت شوند. هدف واقعی برنامه­هاي آموزشی ارتباط بین کارکنان و مدیریت و همچنین مشارکت در برنامه­هاي سازمانی براي بالا بردن انگیزه­هاي کاري است(زمانی­فر،1390). از طریق گردهمایی­هاي دوره­اي، کارگاه­هاي آموزشی و سخنرانی­هاي مدیر، قابل دستیابی است. از طرفی آموزش ضمن خدمت با توانمندسازي کارکنان منجر به ایجاد سرمایه هاي اجتماعی در جامعه میگردد. چرا که هر کارمند، فردي از جامعه است که در صورت توانمندسازي جزئی از سرمایه هاي اجتماعی محسوب می­گردد (رجبی،1392). علاوه بر آموزش و یادگیري، مکانیزم­هایی چون مدیریت عملکرد، مربی گري، چرخش شغلی و جانشین پروري می­تواند نقش نظام آموزش را در توانمند سازي کارکنان ایفا کنند(غلامی،1391).
  • اتحادیه­ها: در بسیاري از سازمان­ها و صنایع اتحادیه­هاي مصلحت اندیشانه­اي ایجاد شده که قصد و هدف واقعی آن­ها دور نگه داشتن کارکنان براي گرایش به اتحادیه­هاي واقعی است. به خاطر ترس از این موضوع که با به وجود آمدن اتحادیه­ها کنترل بر کارکنان کمتر خواهد شد. در طول تاریخ اتحادیه­ها تنها مؤسساتی بودند که توانسته­اند حس توانمندي را به کارکنان القاء کنند. زیرا بین آن­ها و کارفرمایان قدرت نامنظمی وجود دارد و به کارکنان قدرتی می­بخشد تا ضمن اسقلال نسبی در کار در مقابل صداي مهیب کارفرمایان از خود مقاومت نشان دهند. علاوه بر این گروه ها اشکال بسیار قدرتمندي از کنترل هاي اجتماعی هستند. تأثیر گروه بر افراد بیشتر از تأثیر فرهنگ سازمانی از آن هاست(غلامی،1391).
  • درگیر ساختن افراد: ارائه تجربیات، ایده­ها و پیشنهادات توسط کارکنان را شامل می­شود (Gill et al,2010). باندورا (1986) دریافت، مهمترین چیزي که یک مدیر می تواند براي توانمند کردن دیگران انجام دهد، این است که به آنان کمک نماید تا برتري شخصی خود را در مورد برخی چالش­ها یا مشکلات تجربه کنند. با انجام موفقیت آمیز یک کار، شکست یک حریف و یا حل مشکل افراد، احساس تسلط را در خود پرورش می­دهند. تسلط شخصی می­تواند فرصت انجام موفقیت آمیز کارهاي دشوار را به تحقق هدف­هاي مطلوب منتهی کند (رجبی،1392).
  • حمایت اجتماعی و عاطفی: حمایت به معنی تایید و پذیرش از سوي مدیران و همکاران سازمان است و معمولا از عضویت در شبکه هاي سازمانی به دست می­آید. شبکه­هاي حمایتی شامل مدیر، همکاران، زیر دستان و اعضاي گروه کاري می­شود. مدیران باید آنان را تحسین و تشویق کنند، آن­ها را بپذیرند و از آنان پشتیبانی کنند و به آنان اطمینان بدهند (Gill et al,2010). باندورا در سال 1997 پس از انجام بررسی­هایی دریافت که بخش مهمی از احساسات توانمندي، داشتن مدیران پاسخگو و حامی است. مدیرانی که در پی توانمند کردن کارکنان خود هستند، باید از عملکرد آنان قدردانی نمایند. مدیران، همچنین، می­توانند براي کارکنان خود در مورد توانایی­ها و شایستگی­ها شان بازخورد فراهم آورند. آنان می­توانند با ایجاد فرصتهایی که کارکنان بتوانند به عضویت بخشی از یک گروه و واحد اجتماعی درآیند، از دیگران براي آنان حمایت اجتماعی حاصل کنند. بدین ترتیب، مدیران می­توانند کارکنان را با ایجاد این حس که مورد قبول هستند، دارایی ارزشمندي به حساب می­آیند و جزء جدایی ناپذیر سازمان هستند، توانمند سازند (رجبی،1392).
دانلود پایان نامه