فایل – بررسی تاثیر آموزش مبتنی بر درس پژوهی بر پیشرفت تحصیلی دانش آموزان در …

درس پژوهی، از طریق ایجاد فرصت در زمینههای زیر، باعث توسعهی حرفهای معلمان میشود:
تفکر عمیق دربارهی اهداف بلند مدت یادگیری[۱۰۱]؛
توسعهی دانش موضوعی[۱۰۲]؛
توسعهی دانش آموزشی[۱۰۳]؛
یادگیری دانشگاهی[۱۰۴]؛
طرح درسهای با کیفیت بیشتر؛
ارتباط با اهداف زندگی روزمره؛
توانایی مشاهده دانش آموزان از طریق ایجاد چشمانی برای دیدن همهی دانشآموزان[۱۰۵]” (لوئیس، ۲۰۰۲؛ لوئیس، ۲۰۰۲؛ لوئیس، پرری و هارد،۲۰۰۴؛ پالتی و دورت[۱۰۶]، ۲۰۰۴ ، نقل ازدادلی ،۲۰۱۳).
همچنین(لویس براون ، ۲۰۰۹) معتقد است که چرخه ی درس پژوهی برای معلمان فرصتی فراهم میکند که:
با دقت درمورد اهداف مرتبط با یک درس ویژه، واحد و یک موضوع تفکر کنند.
عمیقا در مورد اهداف بلند مدت آن برای دانش آموزان فکر کنند. چه تفاوتی بین آنچه الان دانش آموزان هستند و آنچه که امیدواریم بشوند وجود دارد ؟
بهترین دروس در دسترس را مطالعه و بهبود بخشند؛
دانش خود را در بارهی موضوع تعمق بخشند و این کار را با در نظر گرفتن سوالاتی مانند آنچه در زیر آمده انجام دهند: چه دانش و درک وفهمی دارای اهمیت است؟ این دانش و درک وفهم چگونه گسترش می یابد؟ تفاوت بین درک وفهم و آگاهی دانش آموز چیست؟
راجع به اهداف بلند مدت برای دانش آموزان عمیقا فکر کنید. اختلاف و شکاف بین اینکه دانش آموزان الان چه کسانی هستند و آنچه امیدواریم در آینده باشند چیست؟
بهترین درس های در دسترس را بررسی و توسعه دهند.
اطلاعات دانش آموزان را درباره ی موضوع گسترش دهید و این کار را با در نظر گرفتن سوالاتی مانند زی انجام دهید: چه دانش و اطلاعاتی مهم هستند؟ این دانش و اطلاعات چگونه به وجود می آیند؟اختلاف موجود در دانش و درک و دانش آموز وجود دارد؟
درس را با همیاری طراحی کنند.
تفکر دانش آموزان را پیش بینی کنند.
با دقت رفتار ویادگیری دانش آموز را بررسی کنند.
راهکارهای آموزشی قدرتمند را بسازند- به عنوان نمونه، راهکارهای پرسش کردن را توسعه دهید که علاقه و یادگیری را در دانش آموزان تحریک کنند.
۲ -۴ -۷- تاریخچهی درس پژوهی
تاریخچهی درس پژوهی به قبل از سالهای ۱۹۰۰ میلادی بر میگردد. اگر چه آموزش ضمنخدمت معلمان در مدرسه به اوایل دههی ۱۹۶۰ میلادی بر می گردد، ایده ی تلفیق آن با درس پژوهی در اواسط دههی ۱۹۶۰ میلادی بنا شد. این تلاش های مردمی، ده سال بعد توسط سیاستگذاران آموزشی ژاپن مورد توجه قرار گرفت، اما با وجود حمایت و تشویق دولت ژاپن، انجام این فعالیت به صورت داوطلبانه باقی ماند(فرناندز و یوشیدا، ۲۰۰۴).
ایزودا[۱۰۷] (نقل از ایوبیان،۱۰ :۱۳۸۵ الف )در این رابطه مینویسد:
معلمان از طریق درسپژوهی، سبک تدریس خود را بهبود میدادند.چنین پژوهشی که شامل مشاهدهی تدریس یکدیگر است، در حدود سالهای ۱۸۷۰ یعنی در شروع دوران سلطنت می جی[۱۰۸] به معلمان ابتدایی ژاپنی در دانشگاه سکوبا[۱۰۹] ارائه گردید و در آن، معلمان را با روش تدریس به سبک سخنرانی آشنا میکردند، چرا که در دوران قبل از می جی تنها روش تدریس در ژاپن روش تدریس خصوصی(معلم سرخانه) بود و دولتمردان ژاپنی تلاش میکردند تا هرچه سریعتر روشهای جدیدی را برای بهبود سبک غربی تدریس به معلمان خود معرفی کنند. این تلاشها پس از گذشت بیش از صد سال به یک شیوهی ژاپنی برای پژوهش تدریسی و به کار گیری برنامهی درسی جدید و توسعهی حرفهای منجر شد. در واقع از معلمان ژاپنی این انتظار میرفت و میرود که بیشتر، یک محقق آموزشی باشند.
لوئیس(نقل از ائتلاف منطقهای شمال غربی آیزنهاور در ریاضی و علوم،۲۰۰۳:۶)معتقد است که: “ژاپنیها تدریس به صورت سخنرانی را به تدریس برای فهمیدن تبدیل کردهاند.” هماکنون بسیاری از مدارس ابتدایی و راهنمایی(۹۹% معلمان ابتدایی و ۵۰% معلمان راهنمایی) و بعضی از دبیرستانها در ژاپن به طور فعال با این فرآیند درگیر هستند(فرناندز و یوشیدا، ۲۰۰۴؛ ادارهی آموزش و پرورش آمریکا). یک معلم ژاپنی(نقل از استیگلر و هیبرت،۱۹۹۹:۱۳۵)میگوید: ” این که چرا ما درس پژوهی را انجام می دهیم نمی دانم؛ فقط این را می دانم که اگر این کار را انجام نمی دادیم، معلم نمیشدیم.” معلم دیگری میگوید: ” اگر وقت آزاد داشته باشم، به کلاس معلم دیگری میروم و وانمود میکنم که دانشآموز هستم.”
پس از آنکه نتایج TIMSSمنتشر شد و شکاف زیاد بین دانشآموزان آمریکایی و ژاپنی سخن اصلی آموزشگران و سیاستمداران آموزش ریاضی گردید، بررسیهای ویدیویی روی روشهای تدریس برخی از کشورهای شرکت کننده در این آزمون، از جمله ژاپن صورت گرفت. نتایج این بررسیها نشان داد که معلمان ژاپنی از فرآیندی در تدریس خود، بهره می برند که موجب بهبود پیشرفت تحصیلی در دانشآموزان و توسعهی حرفهای خود و در نتیجه تحول در فرآیند یاددهی-یادگیری می شود. این فرآیند سحرآمیز چیزی نبود به جز درس پژوهی.
از آن به بعد درس پژوهی که در ژاپن از دوره ی می جی شروع شده بود، در آمریکا از سال ۱۹۹۹ و پس از آن در چین ، آلمان و انگلیس از سال ۲۰۰۰، سنگاپور از سال ۲۰۰۱ و استرالیا از سال ۲۰۰۳، رسماً آغاز گردید(سرکارآرانی، ۱۳۸۵) در سالهای ۱۹۵۰ در چین (چن ۲۰۱۱) و از سالهای ۱۹۹۰ از منطقه ی اقیانوس آرام گذشت (لی ۲۰۱۱) و وارد ایالات متحده و کانادا شد. این روش الان در اروپا، افریقا و خاورمیانه به کار می رود (دادلی، ۲۰۱۲، شیمیزو و تاکویا، ۲۰۱۲)
۲-۴-۸- مراحل درس پژوهی
اگر چه شکل درس پژوهی در سراسر ژاپن متفاوت است ولی مراحلی که نشان دهندهی ویژگیهای این روش است را میتوان توصیف کرد. درس پژوهی معمولاً طی مراحل زیر انجاممی شود.
مرحله اول- تبیین مسئله:
اساساً درس پژوهی یک فرآیند حل مسئله است. بنابر این مرحلهی اول به تبیین مسئلهای اختصاص دارد که فعالیت گروه درس پژوهی را برانگیخته است و هدایت خواهد کرد. مسئله میتواند یک سؤال عمومی (برای مثال برانگیختن علاقه دانش آموزان به ریاضی) یا سؤال جزئیتر باشد (برای مثال، بهبود فهم دانشآموزان از چگونگی جمع کردن کسرهایی با مخرج های نامساوی) . سپس گروه به مسئله شکل میدهد و برآن تمرکز میکند، به نحوی که بتواند در یک درس خاص کلاسی مطرح شود. معمولاً معلمان مسئلهای را انتخاب می کنند که از فعالیتهای خود به دست آورده اند یا برای دانش آموزانشان دشواریهایی ایجاد کرده است.
مرحله دوم- برنامهریزی درس:
هنگامی که یک هدف یادگیری انتخاب شد، معلمان برای برنامه ریزی و طراحی درس تشکیل جلسه می دهند. اگرچه در نهایت یک معلم، درس را به عنوان بخشی از فرآیند پژوهش تدریس خواهد کرد، ولی خود درس محصول گروهی تلقی میشود. در این جا هدف نه تنها تولید یک درس اثربخش بلکه درک چگونگی و چرایی کارکرد درس برای افزایش فهم مطالب در میان دانش آموزان است. اغلب، برنامه ی اولیه ای که گروه تولید می کند، در جلسه ای برای همهی معلمان مدرسه مطرح می شود تا به نقد در آید. بر مبنای چنین بازخوردی، نسخه ی تجدید نظر شده آمادهی اجرا می شود. این فرآیند برنامه ریزی اولیه ممکن است چندین ماه طول بکشد.
مرحله سوم- آموزش درس:
برای تدریس درس، تاریخی معین می شود. معلمان گروه هر کدام نقشی را بر عهده میگیرند و زمینههای لازم برای اجرای موفق درس در شرایط واقعی مورد بررسی قرار میگیرد. هنگام شروع درس، معلمان در قسمت عقب کلاس میایستند یا مینشینند. ولی زمانی که از دانش آموزان خواسته میشود سر جای خود تمرین کنند، معلمان ناظر قدم میزنند، کار دانشآموزان را مشاهده میکنند و همچنان که درس ادامه می یابد از فعالیت دانشآموزان یادداشت برمیدارند. گاهی به منظور تجزیه و تحلیل درس و بحث دربارهی آن در زمان دیگر، فیلمبرداری میشود.
مرحله چهارم- ارزشیابی درس و انعکاس تأثیر آن:
در این جلسه معمولاً به معلمی که درس را آموزش داده است، اجازه داده میشود اول از همه صحبت کند و نظر خود را درباره ی چگونگی اجرای درس ومسائل عمدهی آن، اظهار نماید. سپس معلمان دیگر گروه معمولاً از دیدگاه انتقادی دربارهی قسمتهایی از درس که به نظر آنها مشکل داشته است، صحبت می کنند. تمرکز بر درس است نه معلمی که آن را آموزش داده است. هرچه باشد درس، محصولی گروهی است و همهی اعضای گروه در مورد نتیجهی برنامهی خود، احساس مسئولیت می کنند. در واقع آنها از خود انتقاد میکنند. چنین کاری نه یک ارزشیابی شخصی بلکه فعالیتی است که به بهبود فردی منجر میشود و از همین رو حائز اهمیت است.

برای دانلود متن کامل پایان نامه به سایت  jemo.ir  مراجعه نمایید.