سامانه پژوهشی – بررسی نقش اردوهای گردشگری در ارتقاء توان جسمی و روانی ایثارگران استان مازندران- قسمت ۱۲

* استفاده از امکانات و خدمات پزشکی)مانند جراحی های تخصصی
* استفاده از ویژگی های آب و هوایی و طبیعی یک منطقه برای آرامش تن و روان
همانطور که می بینیم گردشگران سلامت لزوما بیمار نیستند. در حقیقت بیشتر این افراد به دنبال تقویت تن و روان و استفاده از امکاناتی برای این منظور هستند. در این میان ارائه دهندگان خدمات در این بخش هم مشتریان خود را به اقدامات پیشگیرانه تشویق می کنند(کارتر، ۱۹۹۹).
۲-۲-۱۵-۳-۱ طبیعت درمانی:
یکی از شاخه های گردشگری سلامت، طبیعت درمانی است که بر ویژگی های آب و هوایی و طبیعی منطقه تکیه دارد و پتانسیل های آن در ایران نیز بسیار دیده می شود. استفاده از اثرات شفابخش چشمه های آب گرم برای درمان بیماری ها، در پزشکی نوین از جایگاهی ویژه ای برخوردار بوده و توصیه می شود. به همین دلیل در سراسر جهان مناطقی که دارای چشمه های آب گرم حاوی املاح مفید هستند، از جمله جاذبه های گردشگری محسوب می شوند. در ایران نیز شمار، کیفیت و پراکنش چشمه های آب گرم به گونه ای است که می تواند طبیعت درمانی با استفاده از آب های طبیعی را به عنوان یکی از مهمترین منابع گردشگری کشور معرفی کند. بیشتر چشمه های آب گرم ایران در دامنه های البرز قرار دارد، با وجود این، شمار چشمه های آب گرم در دیگر نقاط کشور نیز جالب توجه است. در ایران به جز چشمه ها، برخی دیگر از انواع طبیعت درمانی، همچون لجن درمانی نیز در مناطقی همچون دریاچه ارومیه و دامنه های کوه تفتان در بلوچستان رواج دارد.
یکی دیگر از شیوه های طبیعت درمانی استفاده از نقاهتگاه های ییلاقی است که در ایران نیز معمول است. برخی از این نقاهتگاه ها همچون کلاردشت و جواهرده در مازندران، دیلمان در گیلان، شاندیز در مشهد و سردشت از شهرت ملی )و برای مناطقی همچون کلاردشت و جواهرده بین المللی( برخوردارند. اما برخی از این مناطق را می توان به عنوان قطب بین المللی در نظر گرفت. مجموعه چشمه های آب گرم سرعین با توجه به کیفیت آبهای آن و نیز جغرافیای طبیعی و چشم انداز های پیرامون قطعا می تواند یکی از قطب های بین المللی طبیعت درمانی در جهان باشد.
در سالهای اخیر اثر شفابخش لجن های ارومیه نیز بازتاب محدودی در نشریات پزشکی جهان داشته است. همچنین شهرت جواهرده موجب شده است که به عنوان پررونق ترین نقاهتگاه ییلاقی همه سالها تابستان پذیرای دهها توریست عرب به ویژه از کشور کویت باشد. کلاردشت نیز از این نظر توفیقاتی داشته است. آب گرم گنو در استان هرمزگان نیز با توجه به نزدیکی آن به منطقه خلیج فارس و در صورت معرفی شایسته، می تواند پذیرای علاقمندان به طبیعت درمانی از شیخ نشین های خلیج فارس باشد. البته بجز موارد نام برده شده، بیش از آبگرم مهم کشور که در مقیاس ملی مورد توجه اند، قابلیت جهانی شدن را دارند.
۲-۲-۱۵-۳-۲ حمام های آب گرم:
باید توجه داشت که وجود چشمه های آب گرم به تنهایی موجب رونق گردشگری سلامت در یک منطقه نمی شود و این حوزه از گردشگری با علایق خاص، به امکانات و خدمات اختصاصی و با کیفیت بیشتری نیاز دارد.
حمام های آب گرم، که معمولا با استفاده از چشمه های آب گرم خدماتی را به گردشگران ارائه می دهند از جمله شیوه های تخصصی جذب گردشگر هدفمند است. محصولات حمام های آب گرم معمولا به ۴ دسته تقسیم می شود:
* حمام آب گرم روزانه: مرکزی برای ارائه خدمات تخصصی در یک روز.
* حمام آب گرم مقصدی: مرکزی که علاوه بر حمام آب گرم، خدماتی نظیر منوی غذای سلامتی بخش و برنامه ها و راهکارهای بهبود زندگی و بهبود سلامتی ارائه می دهد.
* هتل حمام آب گرم: مرکزی در یک هتل که خدمات حمام آب گرم و برنامه سلامتی ارائه می دهد.
* حمام آب گرم درمانی: مرکزی که توسط یک یا چند پزشک و متخصص تاسیس شده و هدف اصلیشان ارائه خدمات پزشکی کامل و خدمات بهبودی نقاهت در محیطی دربرگیرنده حمام آب گرم باشد. در چنین محیط هایی درمان های مکمل و سنتی هم ارائه می شود. (نصیریان،۱۰:۱۳۹۲)
۲-۲-۱۵-۳-۳ دلایل اهمیت بازار گردشگری سلامت در بخش حمام های آب گرم:
بر اساس اطلاعات مراکز جهانی، تقاضا برای سفر برای بار دوم و سوم به مقاصدی که خدمات گردشگری سلامت ارائه می دهند در اروپا، آمریکا و ژاپن بیشتر شده است. البته این رشد بیشتر در در حوزه گردشگران مسن سرپا و گردشگران جوان مرفه و تحصیلکرده مشهود است. همچنین بر اساس اطلاعاتی که سازمان جهانی SPA حمام های آب گرم در مورد مراکز بهبود در آمریکا و اروپا منتشر کرده است، مشتریان حمام های آب گرم و مراکز گردشگری سلامت معمولا عبارتند از:
افراد متاهل خانه دار که فرزند کمتر از ۰۱ سال ندارند. کارمندان تمام وقت فارغ التحصیلان دانشگاه ها در این تحقیق همچنین اعلام شده که میانگین سنی استفاده گنندگان از این خدمات ۴۴ سال و میانگین درآمد سالانه آنها ۱۸ هزار دلار است. ضمن اینکه خدمات پوست و صورت و ماساژ بیشترین متقاضی را داشته است.
بررسی این اطلاعات نشان می دهد که بازار گردشگری سلامت طیف وسیعی از گردشگران را تحت خدمات خود دارد و این قابلیت را داراست که به یک سرمایه گذاری پایدار و شکوفا تبدیل شود. آنچه که مسلم است برای ایجاد بازاری در یک منطقه، وجود ۲ عامل شرط لازم است: وجود مواد اولیه )در اینجا آب های گرم معدنی و لجن های درمانی( در آن منطقه و وجود مشتری همیشگی. در مورد ایران این ۲ عامل کاملا وجود دارد؛ به وجود مواد اولیه پیشتر اشاره شد اما درباره مشتری دائمی باید گفت که کشورهای حاشیه خلیج فارس در درجه اول به دلیل افزایش حضور گردشگرانشان در ایران در سالهای اخیر و اروپا، ژاپن و کره در درجه دوم به دلیل سابقه حضور گردشگرانشان در کشورمان می توانند مشتریان دائمی این مراکز باشند. اما آنچه که حلقه واسط بین این ۲ عامل است ایجاد زیرساخت های مناسب و برنامه ریزی تقویت مراکز گردشگری سلامت است.
۲-۲-۱۵-۳-۴ جراحی های تخصصی:
عمل های زیبایی و جراحی های تخصصی نیز عامل جذب گردشگران بسیاری در سراسر دنیاست. در ایران رونق جراحی های زیبایی موجب افزایش کیفیت این عمل ها شده است. بیمارستان ها و جراحی شیراز، قشم، کیش و تهران می توانند میزبان گردشگران خارجی و به خصوص از حوزه کشورهای حاشیه خلیج فارس باشند.
نکته نخست: آنچه که در مورد گردشگری علایق خاص به ویژه گردشگری سلامت باید مورد توجه قرار گیرد این است که رونق خدمات گردشگری علایق خاص باعث شهرت هرچه بیشتر آن منطقه در حوزه فعالیت تخصصی گردشگری خود می شود و این موضوع موجب افزایش هرچه بیشتر امکانات و مراکز خدماتی در آن حوزه تخصصی گردشگری می شود. برای نمونه در مناطقی که گردشگری سلامت رونق پیدا کرده است، بیمارستان های تخصصی دولتی و خصوصی در کنار مراکز مختلف پزشکی مانند مراکز طب سنتی و دانشکده های متنوع پزشکی راه اندازی شده اند. این مراکز هم به طور متقابل سرمایه فکری و مهارت های تخصصی را برای حمایت از صنعت گردشگری سلامت تامین می کنند.
نکته دوم: شکل گیری و رونق گردشگری علایق خاص در یک شهر یا منطقه نیاز به طراحی و برنامه ریزی دقیق برای توسعه آن منطقه خاص دارد. مدیران منطقه با مشخص شدن تکالیفشان موظف به حرکت در چارچوب برنامه توسعه هستند و توسعه منطقه در این بخش دقیقا به جهت گیری های مدیریتی در آن نوع از گردشگری خاص دارد. (نصیریان،۱۰:۱۳۹۲)
۲-۲-۱۵-۴ مفهوم سلامت و تناسب
تا ۳۰ سال قبل واژه ی سلامتی نبود هر گونه بیماری تعریف می شد. در سال ۱۹۷۰ به هر حال سازمان بهداشت جهانی تعریفی از سلامت ارائه داد که مدل مراقبت سلامت را تحت تاثیر قرار داد و نظر ما درباره ی مفهوم سلامت را تغییر داد. سازمان بهداشت جهانی واژه ی سلامت را هماهنگی کامل فیزیکی – فکری – اجتماعی تعریف کرد.منظور از تناسب فرایند انتخاب و مشارکت فرد در مجموعه ای از فعالیت ها می باشد که به ترفیع روش های بهبود سلامت که روی سلامت کلی فرد تاثیر گذار است می پردازد. تناسب همان انتخاب فرد برای میزان کیفیت زندگی وی می باشد و با شکل گیری روش زندگی سالم خود آگاه آغاز می شود و به رضایت از زندگی می انجامد. واژه ی تناسب به صورت گسترده در گردشگری اروپایی کاربرد دارد.
تناسب ۴ ویژگی اساسی راشامل می شود که عبارتند از:
یک دیدگاه دائمی که بر تغییرات مداوم روش زندگی تاکید می کند.
مسئولیت پذیری شخص در قبال فعالیت های خود .
کیفی کردن زندگی : آن چه اهمیت دارد کیفیت حیات است و نه طول آن .
تصمیم گیری هایی که به بهبود موقعیت فرد از نظر زنجیره ی سبک زندگی می انجامد.
۲-۲-۱۵-۵ رابطه گردشگری سلامت و تناسب :
علی رغم تعاریف متعددارائه شده در مورد گردشگری سلامت وتناسب به تعریف ارائه شده توسط تاباچی استاد دانشگاه کرنل اکتفا می کنیم . وی گردشگری سلامت وتناسب را هر نوع سفر که از شما یا هر یک از اعضای خانواده تان فردی سالم تر می سازد می داند. گردشگری تناسب زیر شاخه ای از گردشگری سلامت می باشد. با توجه به کپسر گردشگری سلامت مجموعه ای از روابط و اتفاقات ناشی از تغییر مکان ومحل سکونت ساکنان به منظور ترفیع – تثبیت و احیاء سلامت فیزیکی روحی اجتماعی از طریق استفاده از خدمات سلامت می باشد . قابل ذکر است که گردشگران برای مدت زمانی موقت در مقصد به سر می برند.گردشگری تناسب را می توان مجموعه ای از روابط و رخدادها که از سفر و اقامت گردشگران با هدف نگهداری و بهبود سلامت آنها صورت می گیرد دانست. این گردشگران در (Mueller and Kufmann) . هتل هایی اقامت می کنند که نحوه ی مراقبت های شخصی را به آنها می آموزند با توجه به مطالعات انجام شده درباره ی مقاصد آب های گرم امروزه مشتریان سلامت و تناسب به دنبال احساس و ظاهر بهتر می باشند. از این موارد می توان به کاهش وزن – کند کردن اثرات کهولت – تسکین دردها و ناراحتی ها- مدیریت هیجان ها و یا استفاده از منابع طبیعی مانند ویتامین ها و مواد معدنی به منظور بهبود سلامت خود اشاره کرد. با توجه به آن چه آمد برنامه های سلامت و تناسب باید پاسخگوی تقاضای مشتریان در جهت بهبود سطح تناسب اندام – آموزش هایی پیرامون سبک زندگی سالم- مشاوره های پزشکی – درمان- داروهای پیشگیری کننده – راه حل تسکین و رفع هیجان ها و افسردگی ها و به طور کلی مشکلات شخصی- تراپی ها باشند. با حضور در مقاصد آبهای گرم فرد علاوه بر جستجو ی سلامت وتناسب به تفریح و سرگرمی وگذراندن اوقات فراغت می پردازد. از آن جا که افراد در فعالیت های آموزشی – تفریحی – فرهنگی در طول تعطیلات خود شرکت می کنند. گردشگری را می توان ابزاری در جهت بهبود تناسب دانست(رحمانی،۱۳۸۴).
۲-۲-۱۵-۶ تاریخچه ی مختصری درباره ی گردشگری تناسب و سلامت :
با توجه به آن چه کیم راس در مطالعه ی خود به آن اشاره می کند اشکال ابتدایی گردشگری سلامت سفر به چشمه های گرم و معدنی را شامل می شدند . وی همچنین اشاره می کند که پیشینه ی این نوع گردشگری به دوران نئو لیتیک و برنز اروپا بر می گردد. استفاده از چشمه های آب گرم و معدنی در دوران میانه به دلیل اعتقاد ایشان به قدرت شفابخش آب های گرم صورت می گرفت. لئون این ایده را درقرن ۱۶ هنگامی که به دنبال یافتن چشمه ی جوانی در فلوریدا بود به دنیای جدید وارد کرد. در سال های ۱۷۰۰ و ۱۸۰۰ هم استفاده از آب و رسوبات شهر معدنی بادن- بادن در دو سمت آتلانتیک رایج بود. در طول قرن ۱۹ هم طبقات متوسط شهری به آب های تازه و هوای کوهستان ها به چشم پادزهری برای ازدحام و آلودگی دنیای صنعتی شهری می نگریستند. کیم راس اشاره می کند که دوره ی جدی گردشگری سلامت در سال ۱۹۳۹ با افتتاح منطقه ای نزدیک چشمه ی آب گرم که بعدها به تفرجگاه تناسب اندام لانچا لاپور تبدیل شد.
آغاز شد. سال ۱۹۵۸ ایده ی زندگی سالم به سمت شمال-سان دیاگو- حرکت کرد. گلدن دوور یک مقصد آب گرم بود که در آنجا افتتاح شد وبرنامه های فیزیکی – روحی موفقی را ارائه می داد. مزرعه ی کنییان در سال ۱۹۷۹ افتتاح شد که برنامه های تناسب – مراقبت های درمانی انجام می داد. در اوایل قرن ۲۰ با ظهور روستاهای سلامت تمرکز برنامه ها بر رژیم های غذایی سالم و تناسب بود. با توجه به مطالعه ی انجام شده توسط راس استفاده ازچشمه های آب گرم برای بازار گردشگری گسترده تا سال های ۱۹۸۰ اتفاق نیفتاد. در سال ۱۹۹۱ اتحادیه ی چشمه های آب گرم بین المللی شکل گرفت. از آن تاریخ به بعد تعداد چشمه های آب گرم به طور فزاینده ای افزایش یافت.به تدریج همین چشمه های آب گرم به مقاصدی برای گردشگران سلامت تبدیل شدند. از زمان روم باستان منطقه ی بت و بادن بادن مقاصد آب گرم بوده اند. همچنین خواص در مانی چشمه های ساراتوگا – نیو یورک – آرکانزاس و…بود که باعث نمایش آن ها بر نقشه شد. اواخر قرن ۱۹ و اوایل ۲۰ آب و هوای گرم و خشک جنوب غرب گردشگران بسیاری را که از مشکلات تنفسی رنج می بردند به خود جذب کرد.با انجام یک جستجوی اینترنتی می توان مقاصد مختلفی از این قبیل را یافت که از آنها می توان به اتیوپی – پاکستان – یمن- بلغارستان و… اشاره کرد(مولر و کوفمن، ۱۹۹۵).
۲-۲-۱۶ اردو های گردشگری
در مورد کلمه اردو ،تعاریف بسیاری در فرهنگ لغات فارسی آمده است که به شرح مختصری در این باب می پردازیم :
اسم اردو، اسم حالت است و برخلاف نظرات عامه مردم که فکر می کنند کلمه ای فارسی است ، ترکی مغولی می باشد. در کتاب لغت جابه جایی گروهی از سربازان و ارتشیان معنی شده است . معنای دیگر اردو به اسم زبان پاکستانی ها برمی گردد زیرا که آنها به( زبان اردو )صحبت می کنند.
در عهد سلاجقه به حرکت ایلخانان سلجوقی هنگامی که ییلاق و قشلاق می کردند اردو می گفتند.
در آموزش وپرورش ، به حرکت دسته جمعی دانش آموزان که با ساماندهی و هدف خاص از مدرسه یا شهری خارج و زمانی را در اردوگاه یا نقطه ای خارج از شهر می گذارنند (اردو ) گفته می شود. (تورانی، ۸۹)
اولین اردو با هدف و مفهوم تربیتی در جزیره براونسی در سال ۱۹۰۷میلادی با شرکت ۲۲تشکیل شد.

دانلود کامل پایان نامه در سایت pifo.ir موجود است.