دسترسی به منابع مقالات : برنامه ریزی راهبردی توسعه اکوتوریسم در منطقه ارسباران(مطالعه موردیشهرستان کلیبر)- قسمت ۱۸

۴- صنعت گردشگری وبرنامه ریزی:بسط وتوسعه گردشگری در چارچوب برنامه ریزی راهبردی محلی و ملی با مدنظرداشتن تأثیرات زیست محیطی، پایایی درازمدت گردشگری را افزایش می دهد
۵- حمایت از نظام اقتصاد محلی
۶- مشارکت اجتماع های محلی
۷- مشاوره با افراد ذینع و عامه مردم
۸- آموزش خدمه
۹- مسئولیت بازاریابی صنعت گردشگری ( از آنجا که بازاریابی، اطلاعات کاملی را دراختیارگردشگران قرار می دهد، نه تنها سبب افزایش احترام نسبت به محیط فرهنگی، اجتماعی وطبیعی نواحی دیدنی می شود، بلکه رضایت مشتری را نیز افزایش می دهد).(لومسدن، ص۳۷۸، ۱۳۸۶).
۹-۲- عوامل مؤثربرتوسعه گردشگری
گردشگری هم چون دیگرپدیده های اجتماعی ممکن است تحت تأثیرعوامل وپدیدهای انسانی و غیر انسانی قرارگیردوهرچقدر این عوامل عمومیت داشته باشند بطبع تأثیرشان نیزگسترده خواهدبود.بنابرین برنامه ریزی می تواند این عوامل را درجهت کمک به توسعه گردشگری، منسجم ترکند.برخی از عوامل مؤثربر توسعه گردشگری عبارتند از:
۱-گسترش شهرنشینی ۲- توسعه ارتباطات وسهولت دسترسی ۳- توسعه دانش و فرهنگ عمومی ۴- اصلاح قوانین کار وبهبود شرایط ۵- افزایش سطح درآمد ۶- جاذبه های مذهبی واماکن مذهبی ۷- تبلیغات ۸- امکانات وتسهیلات ۹- جاذبه های طبیعی ۱۰- زمان و اوقات فراغت ۱۱- میراث های تاریخی ۱۲- فرهنگ و آداب رسومی ۱۳- جاذبه های ورزشی ۱۴- مقررات خصوصی(ارمغان،ص۵۶، ۱۳۸۶).
۱۰-۲- روشهای توسعه گردشگری
روشهای گوناگونی در زمینه توسعه گردشگری وجود دارد. این روشها متناسب با خصوصیات منطقه ای، ناحیه ای و فصلی هرناحیه اتخاذ می شود. درمورد کشورهای صنعتی که همگام با سیستمهای حسابداری ملی هستند و کشورهای درحال توسعه که اغلب دارای سیستم کاملآ مناسبی برای جمع آوری اطلاعات آماری نیستند، روشهای متفاوتی بکار می رود. این روشها نسبت به نوع ناحیه تعیین شده برای توسعه گردشگری متفاوت هستنداز قبیل(توسعه ناحیه ساحلی، توسعه نواحی آبگرم، توسعه منطقه کوهستانی، توسعه گردشگری روستایی، توسعه طبیعت گردی) .(اولا، فرانسو، ص ۱۹۵، ۱۳۹۱) در فرایند توسعه گردشگری برخورداری از منابع بالقوه همانند جاذبه ها وآثاربجای مانده از تمدن غنی هرچند اساسی ولازم هستند ولی بتنهایی برای توسعه گردشگری کافی نخواهند بود.باور وپذیرش گردشگری به عنوان یک بخش اقتصادی مؤثر، همزمان با برنامه ریزی، مدیریت وتلاش بی وقفه از ضروریات و اصول اساسی به شمار می روندکه هرگزجایگزینی برای آن نخواهد بود(معصومی ص ۱۵۶، ۱۳۸۷).نحوه برخورد بامنابع وپتانسیل های موجود در یک منطقه خیلی مهم است چرا که اگر درچارچوب یک برنامه مشخص وتوسعه پایدار نباشدممکن است به از بین رفتن این منابع منجر شودتاکنون در رابطه باگردشگری ومحیط زیست دونظام فکری وجود دارد که یکی مربوط به نظام فکری سنتی که به توسعه گردشگری بدون توجه به محیط زیست اقدام می کردو دیگری نظام جدید که معتقد است توسعه گردشگری همگام وسازگار با محیط زیست باید باشد.نظام جدید گردشگری یاتوسعه گردشگری پایدار، گردشگران و ارائه دهندگان تسهیلات گردشگری وخدمات رابا طرفداران حفاظت محیط زیست و جامعه بومی برای بهبود افزایش کیفیت زندگی به هم ارتباط می دهد
نمودار۲-۳:نظام گردشگری قدیمی(سنتی)
نمودار۲-۴: نظام گردشگری پایدار
براساس این دیدگاه گردشگری پایدار ازسه بعد به شرح زیر مورد توجه قرارگرفته است.دوجنبه اصلی حفاظت محیط زیست و منابع میراث فرهنگی و یک مفهوم اساسی وکلیدی ظرفیت پذیری این ابعاد، سرانجام باید درچارچوب ظرفیت پذیری وسنجش مرزهای آن درقالب تعیین خط مشی ها وبرنامه ریزی های منسجم ویکپارچه محلی به مرحله اجرا درآیند(قدیری معصوم وهمکاران،ص۹۲-۹۳، ۱۳۸۹). توجه به نظام جدید گردشگری وبرنامه ریزی براساس آن می تواندبه رشد و توسعه گردشگری پایدار یک منطقه منجرشود.
۱۱-۲-اکوتوریسم و توسعه منطقه ای
گردشگران طبیعت گرا(اکوتوریستی) برای اقامت، خرید کالا های محلی و خدمات، راهنمای محلی و … پول پرداخت میکنند.پول در فعالیتهای محلی جریان یافته و موجب تحریک مناطق مستعد دربرآوردن هرچه بهتر و بیشتر نیازهای بازدیدکنندگان می شود(صرافی،ص ۶۵، ۱۳۷۹). بعلاوه اکوتوریسم زمینه اشتغال پاره وقت و فصلی، ایجاد زیربناهای گردشگری مانند شبکه های ارتباطی، آب و برق ونظیر اینها که برای فعالیت های گردشگری لازم است را مهیا می کند.این موضوع به توسعه منطقه و بهره برداری ساکنین منطقه کمک خواهد کرد(شارپلی، ص ۸۵ ، ۱۳۸۰)
از این رو می توان اکوتوریسم را به عنوان راهبردی برای توسعه منطقه ای به حساب آورد.درابعاد اجتماعی نیز اکوتوریسم می تواند به عنوان یک ابزاری برای ایجاد اشتغال و توسعه اقتصادی در سطح منطقه در مناطق کم سود باشد
بطور کلی اکوتوریسم می تواند در زمینه توسعه منطقه ای کارکردهای زیر را شامل شود:
– اکوتوریسم مانند هر فعالیت صادراتی دیگر منبع درآمد واشتغال زاست.
– اکوتوریسم زنجیره ای از فعالیتهای اقتصادی وخدماتی رابوجود می آورد
– اکوتوریسم پدیده های طبیعی را مورد بهره بردای قرار داده و به آنها ارزش اقتصادی می بخشد
– اکوتوریسم ضمن گردش در طبیعت و دیدار از منابع طبیعی و روستاها، تقاضا برای صنایع دستی، هنرهای سنتی و فعالیتهایی که نیاز به نیروی کار بیشتری را دارند ارتقاء می دهد.(صرافی،ص۶۷، ۱۳۷۹).
۱۲- ۲- تعریف برنامه ریزی
برنامه ریزی نیز همچون دیگر مقولات اجتماعی بشکل های مختلفی تعریف شده است اما با توجه به موضوع تحقیق تعریف زیر می تواندبه هدایت این تحقیق کمک کند.
برنامه ریزی یک فرایند است.فرایندی که حاصل فکروعمل انسانی است.درحقیقت برنامه ریزی، آینده نگری، تفکر برای آینده است نه کمتر ونه بیشترویک فعالیت انسانی عمومی یافته است(Hall، ۲۰۰۲,p306).
۱۳-۲- ویژگی های برنامه ریزی
برنامه ریزی یک فرایند ذهنی آگاهانه با خصوصیات زیر است:
۱- تشخیص یا انعکاس یک انگیزه ۲- جمع آوری اطلاعات ۳- مرتبط ساختن اطلاعات و عقاید ۴- تعریف اهداف ۵- تأمین اقدامات ۶- پیش بینی شرایط آینده ۷- سا خت زنجیره های متفاوتی از اقدامات مبتنی بر تصمیمات متوالی ۸- رتبه بندی و انتخاب گزینه ها ۹- تعریف سیاستها ۱۰- تعریف معیار های ابزار ارزیابی برنامه (ربیع پور، ص۴۰، ۱۳۹۰).
۱۴- ۲- انواع برنامه ریزی
بیشتر انواع برنامه ها می توانند درقالب دو برنامه استراتژیکی و تاکتیکی دسته بندی شوند.برنامه استراتژیک دوره بلندی از زمان را پوشش می دهند. این برنامه ها حوزه وسیعی از برنامه های استراتژیک را شامل می شوندواساسا به این پرسش پاسخ می دهند که سازمان در ۵تا ۱۰ سال آینده چگونه باید از منابعش اشتفاده کند. برنامه ریزی استراتژیک بسته به شرایط تغییرداده می شوندتا تغیرات محیطی یا جهت کلی سازمان را منعکس کنند.
برنامه های تاکتیکی مدت زمان کوتاهی،معمولا یکسال یا کمتر را پوشش می دهند. این نوع برنامه ها، برنامه های کوتاه مدت یا عملیاتی نامیده می شوند. این برنامه ها مشخص می کنند که سازمان، در راستای رسیدن به اهداف بلند مدت، در هر سال یا هر دوره زمانی کوتاه چه کارهایی راباید انجام دهند(سازمان برنامه و بودجه،ص۳،۱۳۷۸).
۱-۱۴- ۲- برنامه ریزی گردشگری
پدیده گردشگری از قدیم الایام در عناوین مختلف موردتوجه افراد خاص بوده است اما بعداز انقلاب صنعتی که رشد جهشی دراقتصاد کشورهای صاحب صنعت پیش آمد، با سرمایه مالی فراوانی مواجه شدندکه یکی ازراههای استفاده این سرمایه، گردشگری بود.واین پدیده کشورهایی را که دراین زمینه سرمایه گذاری کرده بودند را منتفع کرد اما نباید غافل ماند که این پدیده عاری ازآثار منفی نیست وهراندازه که سود آور است می تواند مخرب هم باشدبنابرین این پدیده همچون سایر پدیده های اجتماعی نیازمند توجه، مدیریت وبرنامه ریزی است.ودرواقع برنامه ریزی می تواند اولین گام در جهت حفظ وبهره برداری وجلوگیری ازآثار وپیامدهای منفی ناشی از این صنعت باشد.
دولتها ودست اندرکاران صنعت گردشگری می کوشند تا از طریق برنامه ریزی با ارائه ساختارهای مشخصی، اطلاعات مربوط به توسعه گردشگری را جمع آوری و تجزیه وتحلیل نمایندومشخص سازند که چگونه می توان فرایند توسعه را تحقق بخشید.(بنادرویش،ص۱۰۸، ۱۳۸۲)
برنامه ریزی گردشگری در سه سطح انجام می شود، در سطح ملی، منطقه ای ومحلی.برنامه ریزی با سیاستهای کلی توسعه گردشگری، ساختارطرح ها و برنامه های عمرانی، امکانات استاندارد، عوامل بنیانی و همه عناصر و عوامل دیگری که درپیشرفت گردشگری و مدیریت آن ضرورت دارد، در ارتباط است.پس می توان درچارچوب برنامه ریزیی های ملی ومنطقه ای، برنامه های گسترده ای برای جاذبه های گردشگری، گردشگاهها و استراحتگاهها، مقصد های شهری وروستایی و دیگر اشکال پیشرفت گردشگری را گنجانید.پس از آن می توان به نگاشتن برنامه درسطح محلی اقدام نمود.(محلاتی،ص۳۲، ۱۳۸۱).برنامه ریزی در سطح محلی باید بازتاب دهنده وضع برنامه ریزی در سطح ناحیه ای و ملی نیز باشدویکپارچگی و همبستگی میان همه سطوح برنامه ریزی را حفظ کند.سیاستها و خطی مشی های ملی باید در خطی مشی ها و سیاستهای ناحیه ای بیان شود وبازتاب پیدا کند(همان،ص ۳۴).
۱۵- ۲- سطوح برنامه ریزی توسعه گردشگری
برنامه ریزی گردشگری در اشکال گوناگون (توسعه،زیرساختی،معرفی،بازاریابی) ، ساختارها (سازمانهای دولتی وغیردولتی) ، مقیاس (بین الملی، ملی، منطقه ای، ناحیه ای، محلی)، و زمانها(درمقیاس زمانی متفاوت به منظور شکل گیری، عملی ساختن، ارزیابی) صورت می گیرد(,۲۰۰۲,۳۰۶,Hall)

برای دانلود متن کامل پایان نامه به سایت zusa.ir مراجعه نمایید.