برنامه ریزی راهبردی توسعه اکوتوریسم در منطقه ارسباران(مطالعه موردیشهرستان کلیبر)- قسمت ۴۱

بطور معمول از طرف بسیاری از محققین و صاحب نظران بنام منطقه هیرکانی معروف می باشد، توضیح اینکه منطقه شامل بر عناصر قفقازی و هیرکانی می باشد و به این خاطر از تنوع گونه ای فراوانی برخوردار میباشد. که در بعضی از منابع بعنوان منطقه ای ارسبارانی نیز معروف است.
منطقه رویشی ارسباران به عنوان تنها نمونه از اکوسیستم ارسبارانی از نقطه نظر فیتوگرافیک و به دلیل منحصر به فرد بودن آن از جهات متعدد در میان مناطق رویشی کشور از اهمیت خاصی بر خوردار بوده و به لحاظ برخورداری از تنوع توپوگرافیک، کلیما، تنوع و نمای بیولوژیک تا حدود زیادی از سایر مناطق متمایز است . هدف از حفاظت این منطقه حفظ الگوئی از اکوسیستم های منحصر به فرد از مجموعه میراثهای طبیعی کشور است، که ارزشهای پژوهشی و آموزشی را نیز دارا باشد و برای جلوگیری از تعارض بین بهره وریهای انسان و طبیعت ویژه آن و ایجاد هماهنگی بین نحوه زیست عشایر و حفظ ویژگیهای خاص این منطقه تحت مدیریت ذخیره گاههای بیوسفر قرار گرفته و زیر پوشش برنامه انسان و کره مسکونی قرار دارد . کل منطقه‌ حفاظت‌ شده‌ ارسباران‌ مساحتی معادل ۸۰۶۲۴ هکتار دارد و بخشی از آن که به عنوان پارک ملی پیشنهاد شده مساحتی به اندازه ۳۹۹۵۰ هکتار را در بر می گیرد ودامنه تغییرات ارتفاع منطقه متغیر بوده و حداقل ارتفاع آن کمتر از ۲۵۰ متر و حداکثر ‌ ۲۸۸۷ متر ازسطح‌ دریا می باشد.
براساس‌ مطالعات‌ توپوگرافی‌، شکل‌ ظاهری‌ منطقه‌ حفاظت شده ارسباران کاملاً کوهستانی‌ بوده‌ و بإستثنا حاشیه‌ شمالی‌ در امتدادرودخانه‌ ارس‌، سایر مناطق‌ بصورت‌ کوهستان‌ و دامنه‌های‌ پرشیب‌ می‌باشد. حداکثر ارتفاع‌ منطقه‌ ۲۸۹۰ متر و حداقل‌ ۲۹۰ متر و متوسط‌ ارتفاع‌ ۱۲۸۷ متر از سطح‌ دریا می‌باشد.
ارتفاعات این منطقه ادامه رشته کوههای قفقاز میباشد که توسط رودخانه ارس از همدیگر جدا شده اند. سایگرام داغ از مهمترین رشته کوههای منطقه به شمار میرود که در سرتاسر ضلع جنوبی منطقه قرار دارد از دیگر قلل مهم موجود در منطقه میتوان توپخانه، قندان باشی، آغ داش، جنگ داغی و قارونلار را نام برد.
همچنین دره های مهم و بزرگی نیز در منطقه وجود دارند که دره کلن، دره بزرگ آنزا، تاتار، قارانق دره، بنفشه دره سی از آن جمله اند. بلند ترین نقطه درمنطقه کشیش قبری نامیده میشود که با ارتفاع ۲۸۸۷ متر در سایگرام داغ قرار داشته و پست ترین نقطه با ۲۵۰ متر در قسمت شمالی و حاشیه رودخانه ارس واقع گردیده است .
منطقه حفاظت شده ارسباران منطقه ای است با شرایط اقلیمی متفاوت بر اساس تقسیم بندی به روش دومارتن، اقلیم مختلف نیمه خشک مدیترانه ای نیمه مرطوب و مرطوب در این منطقه وجود دارد.
اقلیم نیمه خشک اغلب مناطق شمالی منطقه را در بر میگیرد و به ترتیب افزایش ارتفاع در جهت جنوبی منطقه اقلیم مدیترانه ای و نیمه مرطوب جایگزین شده و اقلیم مرطوب و خیلی مرطوب نیز بخش های وسیعی از ارتفاعات سایگرام داغ را شامل میشود.
منطقه حفاظت شده ارسباران کلاٌ در حوزه آبریز خزر قرار گرفته است ودر منطقه حفاظت شده ارسباران محدودیتی از نظر منابع آب وجود ندارد، و علاوه بر رودخانه های دائمی تعداد زیادی چشمه و قنات نیز در اقصی نقاط منطقه پراکنده است و به لحاظ کوهستانی بودن و وفور سنگ آب در ارتفاعات منابع آب کافی در اختیار حیات وحش منطقه قراردارد،
درمنطقه حفاظت شده ارسباران بیش از ۱۰۰۰ گونه گیاه وجود دارد و به لحاظ شرایط توپوگرافی وتنوع آب وهوایی وموقعیت جغرافیایی از تنوع گیاهی و ذخیرگاه ژنتیکی فون وفلور بسیار غنی تشکیل یافته است.
براساس اطلاعات تصاویر ماهواره ای و بررسیهای میدانی به روش فلورستیک وفیزیونومیک ۲۶ تیپ گونه های درختی ودرختچه ای و۲۰ تیپ گیاهان مرتعی شناسائی شده اند.
جدول ۴-۲: نسبت پراکنش گونه های ارسباران

واحد رویش تعداد گونه درصد
اوروسیبریا ۱۱۸ ۶۱
اوروسیبریای وسیع ۲۸ ۱۴
هیرکانی – اوکسینین ۱ ۱
ایران – تورانی ۱ ۱
دانلود متن کامل پایان نامه در سایت jemo.ir موجود است