متن کامل – تعیین ارقام مقاوم به زنگ قهوه ای Puccinia recondita f.sp. tritici …

(Ahmadi., 2001)
شکل ۳-۳: ساختمانهای تولید شده به وسیله قارچ بر روی گندم A) جوانه نزده B) جوانه زده با جوانه انتهایی D) تشکیل لوپ اپرسوریوم D) تشکیل شاخه های اپرسوریوم E) طویل شدن هیف های ثانویه
۵-۳ آزمایشات مزرعهای
ارقام گندم در مزرعه، در دو آزمایش مجزا (بدون استرس و تحت استرس بیماری زنگ) با فاصله ۵۰ متر از هم به منظور جلوگیری از آلودگی گیاهان موجود در آزمایش بدون استرس، در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با دو تکرار و فاصله بوتهها روی خطوط ۱۵ سانتیمتر و فاصله خطوط از هم ۲۵ سانتیمتر کشت شدند که هر ردیف به عنوان یک کرت در نظر گرفته شد.
۳-۵-۱ آزمایش بدون استرس
ابتدا بذور درون گلدانهای کوچک کشت شده و در گلخانه نگهداری شدند و پس از اینکه دارای چند برگ شدند به زمین آماده شده (ابتدا زمین شخم و سپس دیسک و فارو زده شد) منتقل شدند و عملیات داشت شامل آبیاری، مبارزه با علفهای هرز ، مبارزه با آفات و … صورت گرفت.
۳-۵-۲ آزمایش تحت استرس بیماری
در این آزمایش نیز مثل قبلی بذور درون گلدان کشت شدند و زمانیکه به ابتدای مرحله دو برگی رسیدند با اسپورهای زنگ قهوهای مایه زنی شدند و پس از تعیین تیپ آلودگی و مقاوم سازی یا آداپته کردن گیاهچهها به زمین منتقل شدند.
۳-۵-۳ صفات اندازه گیری شده
۳-۵-۳-۱ دوره کمون (نهفتگی) :
ساده ترین تعریف برای دوره کمون تعداد روز از زمان مایهزنی گیاهان تا ظهور اولین جوش روی برگ است. ولی رولفز و همکاران (Roelfs et al., 1992) دوره کمون را طول دوره آلودگی تا ظهور ۵۰ درصد جوشها تعریف کرده اند. هر چه دوره کمون یک بیماری کمتر باشد نشان از حساسیت بیشتر گیاه دارد .
۳-۵-۳-۲ تیپ آلودگی:
معیاری که برای درجه بندی واکنش میزبان به پاتوژن استفاده میشود و مقیاس آن ۰ تا ۴ است (Roelfs et al., 1992).
۳-۵-۳-۳ درصد اسپورهای جوانه زده و نزده و درصد اسپورها در هر مرحله:
بعد از تهیه اسلاید در زیر میکروسکوپ تعداد اسپورهای جوانه زده و نزده شمارش گردید و تعداد اسپورها در هر یک از مراحل شمارش شد و سپس به درصد تبدیل شدند.
۳-۵-۳-۴ ارتفاع بوته، طول سنبله، طول ریشک و پدانکل:
در مرحله رسیدگی فیزیولوژیک ابتدا از هر ردیف ۵ ساقه انتخاب و ارتفاع ساقه از محل خروج گیاه از خاک تا انتهای سنبله با خطکش اندازهگیری و میانگین آنها ثبت گردید. طول سنبله این ساقهها از محل اتصال به ساقه تا انتهای سنبله و فاصله آخرین گره تا قاعده سنبله ( طول پدانکل ) نیز با خطکش اندازهگیری گردید.
۳-۵-۳-۵ عملکرد دانه، وزن هزار دانه، تعداد سنبله در بوته، تعداد دانه در سنبله، تعداد پنجه و تعداد سنبله در بوته:
در مرحله رسیدگی فیزیولوژیک ابتدا از هر ردیف ۵ بوته مشخص گردید و تعداد پنجه آنها شمارش گردید و سپس تعداد سنبله در هر بوته شمارش و ثبت گردید. سپس عملکرد دانه با برداشت و توزین دانه بدست آمد و از میان بوته‌های انتخاب شده ۵ سنبله انتخاب و تعداد دانههای آنها شمارش گردید و وزن هزار دانه با ترازوی دقیق اندازه‌گیری شد.
۳-۶: تجزیه آماری اطلاعات
تجزیه واریانس صفات اندازه گیری شده برای هر محیط واجد تنش و فاقد تنش به صورت جداگانه در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با دو تکرار مطابق جدول ۳-۴ صورت گرفت و پس از آن آزمون همگنی واریانسها با روش لون(Leven test) انجام شد و سپس تجزیه واریانس مرکب در قالب طرح بلوک کاملا تصادفی مطابق با جدول۳-۵ انجام شد و تیمارها به روش دانکن مقایسه گردیدند. ضرایب همبستگی فنوتیپی و ژنتیکی بین صفات مورد محاسبه قرار گرفتند. از تجزیه رگرسیون مرحله‌ای، به منظور تعیین صفاتی که بیشترین توجیه را در تغییرات عملکرد دانه داشتند، استفاده شد. با استفاده از نرم‌افزار Path analysis نیز تجزیه ضرایب مسیر برای تعیین اثرات مستقیم و غیرمستقیم اجزای عملکرد بر عملکرد دانه استفاده شد. اجزاء متشکله واریانس با استفاده از امید ریاضی میانگین مربعات طرح آماری برآورد گردید
. تجزیه‌های آماری به کمک نرم افزار های SAS ، Path Analysis وSPSS و ویرایش داده ها، ترسیم نمودارها و جداول به کمک نرم افزار Excel صورت گرفت.
جدول۳-۴ امید ریاضی تجزیه واریانس طرح بلوک کامل تصادفی

منابع تغییرات df Ms E(MS)
بلوک (R) ۱-r MsR σ۲ε + t σ۲R
تیمار (T)
برای دانلود متن کامل پایان نامه به سایت  ۴۰y.ir  مراجعه نمایید.