دسته بندی علمی – پژوهشی : تعیین ارقام مقاوم به زنگ قهوه ای Puccinia recondita f.sp. tritici و تجزیه علیت …

(Stephen et al., ۲۰۱۲).
۲-۱-۲ علائم بیماری:
علائم این زنگ در مرحله یوردینیوم[۴] به صورت جوشهای قهوهای یا نارنجی رنگ میباشد. این مرحله از زنگ در تمام مراحل رشد گیاه یعنی از گیاهچه تا موقع رسیدن دانهها روی گندم دیده میشود (الهینیا، ۱۳۸۴). همچنین علائم این بیماری در مرحله تلیوم[۵] به صورت نقاط سیاه پراکنده در زیر برگ و بدون پارگی اپیدرم است در اوایل بهار یوردینیوم یا جوشهای بهاره جدید به صورت دایرهای در اطراف جوشهای پائیزه ظاهر می‌گردند. جوشها اغلب پراکنده و در سطح فوقانی برگ دیده میشوند (Roelfs et al., 1992). (شکل۲-۱)، این زنگ به ندرت غلاف برگ، ساقه و خوشه را آلوده میکند (الهینیا، ۱۳۸۴).
شکل ۲-۱: (A) یوردینیوم (Kolmer 2013) و(B) یوردینیوسپورPuccinia triticina (زنگ برگ) بر روی برگ پرچم گندم (Roelfs et al., 19292).
اسپورهای بهاره یا یوردینیوسپورهای این زنگ گرد یا کمی بیضوی شکل هستند که در سطح آنها خارهای ظریف و ۴ تا ۸ سوراخ تندش وجود دارد. اندازه هریک ۲۴-۱۳ * ۲۲-۱۶ میکرون میباشد. اسپورهای پائیزه یا تلیوسپورهای زنگ قهوهای دو مجرای گرزی شکل و در انتها گرد یا پهن هستند که اندازه آنها ۲۴-۱۳ * ۶۵-۳۲ میکرون و به رنگ قهوهای است و هر کدام دارای یک پایه کوتاه میباشند (شکل۲-۲).
شکل ۲-۲: تلیوم(A) و تلیوسپور(B) زنگ قهوهای گندم (Roelfs et al., 1992)
۲-۱-۳ شرایط اپیدمی شدن:
در مناطق مختلف جهان هر یک از زنگها میتوانند زیانهای شدیدی را به بار آورند. قارچ عامل بیماری زنگ قهوهای (Puccinia recondita) در شرایطی که برگ گندم زنده میماند، میتواند زنده بماند و ایجاد آلودگی کند (Roelfs et al., 1992). اسپورها در دمای بین ۲ تا ۳۲ درجه سانتیگراد جوانه میزنند، در شرایط مرطوب و گرم رشد قارچ به خوبی صورت میگیرد (الهی نیا، ۱۳۸۴).
این قارچ میتواند در شبنم، طی مدت ۳ ساعت یا کمتر در درجه حرارت حدود ۲۰ درجه سانتیگراد آلودگی ایجاد کند و با افزایش مدت زمان شبنم، آلودگیهای بیشتری ایجاد میکند. در دماهای سردتر به دورههای شبنم طولانیتری احتیاج است تا ایجاد آلودگی شود مثلا برای دمای ۱۰ درجه سانتیگراد به دوره شبنم ۱۲ ساعته نیاز است. جایی که دما بالاتر از ۳۲ درجه سانتیگراد یا پائینتر از ۲ درجه سانتیگراد باشدآلودگی کم یا اصلا نخواهد بود (Roelfs et al., 1992).
خسارت این زنگ بیشتر ناشی از کاهش سطح کلروفیل گیاه میباشد که نهایتا منجر به کاهش وزن هزار دانه و کوچک شدن دانهها میشود. اگر در مراحل اولیه رشد میزبان (قبل از خوشه دهی) این زنگ به صورت اپیدمی درآید، باعث کاهش گلچهها و یا خشک شدن برگها و کم شدن پنجهها میگردد. در اپیدمیهای شدید که با استرس همراه است دانهها چروک بر میدارند (Roelfs et al., 1992).
شرایط محیطی مورد نیاز زنگ قهوه‌ای گندم در جدول ۲-۲ نشان داده شده است.
جدول ۲-۲: شرایط محیطی مورد نیاز برای زنگ قهوهای گندم.

صفت درجه حرارت نور آب آزاد
حداقل مطلوب حداکثر
جوانه زنی ۲ ۲۰ ۳۰ کم ضروری
Germling ۵ ۲۰-۱۵ ۳۰ کم ضروری
برای دانلود متن کامل این پایان نامه به سایت  pipaf.ir  مراجعه نمایید.