cdefghi38/8

m06/32

ab94/7

defg24/10

abcdef98/40

bcde40

cdefg88/15

میانگین کل

۹۴/۱۲

۴۱/۱۱

۴۶/۷۵

۳۴/۸

۱۶/۳۴

۶۸/۷

۰۲/۱۱

۳۶/۳۷

۳۷

۷۷/۱۸

ادامه جدول ۴-۹: مقایسه میانگین عملکرد دانه، اجزاء عملکرد و سایر صفات زراعی در ارقام گندم در شرایط تنش
حروف مشترک نشان دهنده عدم اختلاف معنیدار در آزمون دانکن میباشد.
۴-۳-۱-۱عملکرد دانه در بوته
نتایج تجزیه واریانس نشان داد که در ارقام مورد مطالعه از لحاظ صفت عملکرد دانه در بوته در هر دو شرایط عدم تنش و تنش بیماری زنگ قهوهای در سطح ۱درصد اختلاف معنیداری داشتند (جداول ۴-۶ و ۴-۷). بر اساس مقایسه میانگین ارقام گندم مشخص شد که تفاوت بین ارقام برای عملکرد دانه در سطح ۵ درصد معنیدار بود. در شرایط تنش بیشترین میزان عملکرد دانه مربوط به رقم اروم(۵۷/۲۶ گرم در بوته) و کمترین میزان عملکرد مربوط به رقم اترک (۳۴/۹ گرم در بوته) بود و در شرایط عدم تنش بیشترین میزان عملکرد دانه مربوط به رقم الموت ( ۸۷/۳۹ گرم در بوته) و کمترین میزان عملکرد مربوط به رقم اترک (۳۱/۱۵ گرم در بوته) بود. میانگین عملکرد دانه در شرایط عدم تنش برابر با ۶۹/۲۵ گرم در بوته و در شرایط تنش ۷۷/۱۵ گرم در بوته بود.میزان عملکرد در شرایط تنش نسبت به شرایط عدم تنش ۶/۳۸ درصد کاهش یافت که عمدتا ناشی از کاهش تعداد دانه در سنبله بود که خود ناشی از کاهش تعداد سنبله در بوته بود. جلالکمالی و شریفی (۱۳۸۹) در آزمایشی نشان دادند که بین ژنوتیپهای گندم از نظر صفت عملکرد دانه تفاوت معنیداری وجود دارد. علیمحمدی و همکاران (۱۳۸۸) در ژنوتیپهای گندم تحت تنش رطوبتی نشان دادند که بین ژنوتیپها از نظر عملکرد دانه اختلاف معنیداری وجود دارد. اهریزاد و همکاران (۱۳۸۲) در لاینهای گندم تحت شرایط تنش و عدم تنش بیماری فوزاریوم سنبله نشان دادند که لاینها از نظر صفت عملکرد دانه در هر دو شرایط اختلاف معنیداری داشتند.همچنین نتایج خلیلزاده و همکاران (۱۳۸۷) حاکی از اختلاف معنیدار لاینهای گندم مورد ارزیابی از نظر عملکرد بوته بودند.
دادرضائی و همکاران (۱۳۸۲) گزارش کردند که بیماری سپتوریوز باعث کاهش ۹۹/۶ تا ۲/۳۸ درصدی محصول گندم میشود. همچنین ترابی و همکاران (۱۹۹۵) گزارش کردند که بیماری زنگ زرد در سال زراعی ۷۲-۱۳۷۱ باعث کاهش حدود ۳۰ درصد محصول کل کشور شده است.
اردونز و همکاران (Ordonez et al., ۲۰۱۰) گزارش کردند که در ارقام حساس میزان خسارت به بیش از ۵۰ درصد میرسد.
۴-۳-۱-۲ اجزای عملکرد
۴-۳-۱-۲-۱ تعداد سنبله در بوته و تعداد دانه در سنبله
بر اساس نتایج حاصل از جدول تجزیه واریانس، ارقام مورد مطالعه در هر دو شرایط عدم تنش و تنش بیماری برای صفات تعداد سنبله در بوته و تعداد دانه در سنبله در سطح ۱ درصد دارای اختلاف معنیدار بودند جداول (۴-۶ و ۴-۷).
جلالکمالی و شریفی (۱۳۸۹)، دادرضائی و همکاران ( ۱۳۸۲)، احمدی و همکاران (۱۳۸۲)، عزیزینیا و همکاران (۱۳۸۴) و اهریزاد و همکاران(۱۳۸۲) برای صفت تعداد دانه در سنبله اختلاف معنیداری بین ارقام و ژنوتیپهای مورد ارزیابی را گزارش نمودند.
اهریزاد و همکاران (۱۳۸۲) گزارش نمودند که بر اثر تنش بیماری FHB تعداد دانه در سنبله در لاینهای مورد مطالعه کاهش یافته است که با نتایج این مطالعه مطابقت دارد. دادرضائی و همکاران(۱۳۸۲) در بررسی تنش بیماری سپتوریوز بر روی گندم گزارش دادند که این بیماری باعث کاهش معنیدار تعداد دانه در سنبله میشود اما روی تعداد سنبله اثر معنیداری نداشت.
نتایج مطالعه مدحج (۱۳۸۵) نشان داد که تعداد دانه در محیط تنش نسبت به محیط فاقد تنش کاهش داشته است.
کمترین تعداد سنبله در حالت عدم تنش مربوط به رقم چناب (۸۱/۸) و بیشترین تعداد مربوط به رقم الموت (۱۳/۱۸) بود و در شرایط تنش کمترین تعداد سنبله در شرایط تنش مربوط به رقم اترک (۱۳/۸) و بیشترین تعداد مربوط به رقم مغان ۱ (۶۳/۱۵) بود. بیشترین تعداد دانه در بوته در شرایط عدم تنش را رقم مغان ۳ (۳/۶۵) و کمترین تعداد دانه را رقم ارک (۶۳/۳۸) و در شرایط تنش بیشترین تعداد دانه را رقم الموت (۷۶/۴۹) و کمترین تعداد را رقم افلاک (۰۲/۲۸) به خود اختصاص دادند.
۴-۳-۱-۲-۲ وزن هزار دانه
بر اساس نتایج حاصل از جدول تجزیه واریانس، ارقام مورد مطالعه در هر دو شرایط عدم تنش و تنش بیماری برای صفت وزن هزار دانه در سطح ۱ درصد دارای اختلاف معنیدار بودند (جداول ۴-۶ و ۴-۷).جلالکمالی و شریفی(۱۳۸۹) ،خدادادی و همکاران(۱۳۹۰)، دادرضائی و همکاران(۱۳۸۲)، عزیزینیا و همکاران(۱۳۸۴)، زرینآبادی و احسانزاده(۱۳۸۲)، سلیمان ریزی و همکاران(۱۳۸۸) و اهریزاد و همکاران(۱۳۸۲) بین ارقام و ژنوتیپهای مورد مطالعه از نظر صفت وزنهزار دانه اختلاف معنیداری را گزارش نمودند.
میانگین وزن هزار دانه در شرایط عدم تنش ۵۸/۳۹ و دامنه تغییرات این صفت ۵/۳۴ تا ۵/۴۷ بود که بیشترین وزن هزار دانه در این ارزیابی مربوط به رقم البرز و کمترین وزن هزار دانه مربوط به رقم الموت بود. همچنین میانگین وزن هزار دانه در شرایط تنش ۰۱/۳۷ گرم و دامنه تغییرات این صفت ۵/۳۱ تا ۵/۴۶ گرم بدست آمد و در محیط تنش۵/۶ درصد کاهش نشان داد.
اهریزاد و همکاران(۱۳۸۲) گزارش نمودند که بین لاینهای مورد مطالعه از نظر وزن هزار دانه اختلاف معنیداری وجود دارد و وزن هزار دانه بر اثر تنش بیماری FHB کاهش یافته است. مسترهازی (Mesterhazy, 1977) دو شاخص عملکرد دانه و وزن هزار دانه را بهترین شاخص برای گزینش مقاوم به بیماری FHB معرفی نمود.
۴-۳-۱-۲- ۳ ارتفاع بوته، طول سنبله، پدانکل و ریشک
بر اساس نتایج حاصل از جدول تجزیه واریانس بین ارقام از نظر ارتفاع بوته در شرایط عدم تنش و تنش در سطح ۱% اختلاف معنیداری داشتند (جداول ۴-۶ و ۴-۷).

برای دانلود متن کامل این فایل به سایت torsa.ir مراجعه نمایید.