هویت غرب مرکز گرا و روابط غیر همکارانه ایران و ترکیه طی سال های 2012 2008- قسمت 6

دولت اسلامگرای منبعث از حزب عدالت و توسعه در ترکیه بیش از یک دهه است که در صدر امور ترکیه قرار گرفته است. دولتی که طی سه انتخابات متوالی توانسته است در پارلمان ترکیه دارای بیشترین کرسی‌های نمایندگی گردیده و دست به تشکیل دولت بزند، آنهم دولتهای تک حزب غیرائتلافی که در چند دهه اخیر در ترکیه نادر و غیر ممکن نشان میداد.
اسلامگرایان حزب عدالت و توسعه علاوه بر پارلمان، مقام ریاست جمهوری را نیز در اختیار گرفته و عبدالله گل یکی از سران حزب را در این مسند مهم، جایگزین رئیس جمهورهای لائیک قبلی کردهاند.
از سوی دیگر ترکیه از لحاظ دینی، قومی، نژادی و … با ایران و مردم آن، نقاط اشتراک فراوانی دارد. ترکیه و اکثریت ترک‌نژاد آن که ریشه در سلسله سلجوقی دارند، دارای سابقه مشترک نژادی با ترکان ایرانی بوده و از لحاظ فرهنگ سنتی با یکدیگر شباهتهایی دارند، کردهای این کشور نیز دارای همان ریشههای مشترک ایرانی بودن هستند. اساساً ترکان سلجوقی را میتوان یک نژاد ایرانی دانست که به تأسیس حکومت مقتدر در ایران و نواحی اطراف از جمله ترکیه دست زدهاند، بنابراین در نژاد و قومیت میتوان مدعی شد که ایرانیان یا حداقل بخشی مهمی از ایران با ترکیه هم ریشه میباشند.
دین مشترک بیش از نود و هشت درصد مردم هر دو کشور، دین اسلام به پیامبری حضرت محمد(ص) میباشد، این دین در میان مردم هر دو کشور از احترام بالایی برخوردار است.
از دیر زمان تاریخی تاکنون مناسبات فرهنگی بین دو کشور جاری بوده است که نمونه بارز و روشن آن را میتوان در زندگی و اشعار شاعر بزرگ و خداوندگار شعر فارسی حضرت مولانا جلال‌الدین محمد بلخی مشاهده کرد. مولانا که متولد بلخ در ایران و بخش شرقی آن بوده است بعد از سالها زندگی در ایران بزرگ، به ترکیه و شهر قونیه رفته و در آنجا سکونت گزیده و سرانجام رحلت مینمایند، اکنون آرامگاه ایشان در قونیه را میتوان نمادی از ارتباط بسیار دیرینه فرهنگی ایران و ترکیه محسوب کرد.
اگر بخواهیم از فرهنگ ادبی مشترک میان دو کشور سخنی به میان آوریم، تنها همین یک مولانا، کافی است تا به فکر فرو رفته و از اینهمه مشکلات و تنشها در روابط میان ایران و ترکیه، دلگیر شویم. مولانا در اثر معروف و جهانی خود یعنی”مثنوی معنوی”، انسانها را به همدلی دعوت کرده و میفرمایند:
ای بسا دو ترک چون بیگانگان ای بسا هندو و ترک همزبان
پس زبان محرمی خود دیگر است همدلی از همزبانی بهتر است
حضور بزرگان و دانشمندانی مانند ابوحامد محمد غزالی ایرانی در دستگاه حکومتی سلجوقیان و حضور، مهاجرت یا تبعید بسیاری از نویسندگان، شعراء، روشنفکران و … ایرانی طی همین یکصد سال اخیر در ترکیه، نشان از وجود نوعی همدلی عمیق در جوامع دو کشور دارد.
اما اکنون با تمام این اشتراکات، دولت اسلامگرای رجب طیب اردوغان طی چند سال اخیر علیرغم قدرتمندتر شدن در حوزه‌های داخلی خود، به سوی تنش و تقابل با ایران در حال حرکت بوده است!
این تنشها در حالی است که مردم و دولت ایران همواره از احزاب و رهبران اسلامی ترکیه و به خصوص حزب عدالت و توسعه، حمایت کردهاند.
پس لازم است در پی کنکاشی در مورد علل بروز این تنشها میان دو کشور باشیم. میتوان گفت هویت غرب مرکزگرای ترکیه را در لایهای از فرهنگ شرقی واسلامی پیچیدهاند تا برای هر بینندهای، فریبنده باشند.
اکنون به بررسی برخی اشتراکات، تفاوتها یا تقابل های میان ایران و ترکیه طی چند قرن اخیر به صورت مختصر می‌پردازیم.

3-2- بخش اول: مشخصات و شرایط جغرافیایی ترکیه

3–2-1- موقعیت کنونی ترکیه

3-2–1-1- وضعیت جغرافیایی و مساحت ترکیه

ترکیه در جنوب شرقی اروپا و جنوب غربی آسیا واقع شده است. این کشور مستطیلی شکل، دو قاره آسیا و اروپا را به هم وصل کرده و پیوند میدهد.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *